Edynburg - Ateny Północy
Edynburg , Calton Hill
I nie jest to sprawa przypadku, podobieństwa czy też podobnej historii miasta , lecz celowego planu ; na początku XIX wieku stolica Grecji z czasów antycznych była wzorem dla projektantów i architektów. Miasto miało być wymyślone od nowa, nowoczesny projekt w połączeniu ze starożytną klasyką .
Cała idea oczywiście miała żródło w modnym wówczas trendzie w Europie, czyli odkrywania na nowo tradycji klasycznej, cywilizacji starożytnej Grecji i Rzymu.
Ale w Edynburgu wystąpił również inny czynnik. Miasto jako stolica Szkocji było, krótko mówiąc, zacofane i prowincjonalne. Było to do pewnego stopnia wynikiem pewnego wydarzenia sprzed 2 stuleci ; bitwy pod Flodden. W czasie wyprawy zbrojnej Jakuba IV w 1513 na Anglię , armia szkocka została zmiażdzona. W efekcie paniki i w obawie przed odwetowym najazdem króla Henryka VIII, w Edynburgu zaczęto pospiesznie budować solidne mury obronne. Do dzisiaj są one nazywane Murami Flodden ( przetrwały do czasów obecnych w małym fragmencie).
O ile wybudowanie murów okalających miasto zapewniło mieszczanom poczucie bezpieczeństwa, to długofalowo wpłyneło negatywnie na zabudowę przestrzenną. Przez 2 stulecia po bitwie pod Flodden zabudowa miejska była wtłoczona w przestrzeń ograniczoną murami miejskimi. Z czasem zabrakło przestrzeni do dalszego rozwoju miasta. Budynki rozbudowywano wzwyż, do dzisiaj w krajobrazie Starego Miasta można dostrzec "wieżowce" sięgające prawie 10 kondygnacji. Uliczki były ciemne i wąskie, straszliwy ścisk budynków i ludzi, sytuacja sanitarna beznadziejna. Stąd też wynikały częste epidemie i choroby.
Ostatecznie w połowie XVIII wieku władze miasta postanowiły tą sytuację zmienić, i lokować nową dzielnicę na północ od murów obronnych. Tej nowo powstającej częśći szkockiej stolicy nadano nazwę Nowe Miasto (New Town), prace rozpoczęto po 1760 roku. Zastosowano nowy układ urbanistyczny, z równoległymi, szerokimi ulicami, budynki były zbudowane z rozmachem, z dużymi oknami i przestrzennymi wnętrzami. Wszystko miało być odmienne od dotychczasowego minimalizmu i obskurnej zabudowy.
Do 1800 r. inspiracją dla architektów był starożytny Rzym, następnie ruiny starożytnych Aten były głównym modelem do naśladowania. W 1822 r. edynburski artysta William Williams zorganizował wystawę swoich akwareli, przedstawiające widoki Aten obok obrazów Edynburga. Wystawa miała zachęcać odwiedzających do dostrzeżenia podobieństw w wyglądzie obu miast. Ta idea znalazła szerszy oddżwięk i wkrótce zaczeto okreslać Edynburg jako " Współczesne Ateny". A ostatecznie "Ateny Północy".
Komentarze
Prześlij komentarz